Projekt ustawy o pomocy beneficjentom – osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją programu Czyste Powietrze – został wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. To odpowiedź na rosnącą skalę problemów związanych z koniecznością zwrotu dotacji wypłacanych na starych zasadach programu Czyste Powietrze, przed jego reformą.

To jest tak ważny temat dla beneficjentów, że mam nadzieję, że projekt ustawy zostanie jednogłośnie przegłosowany

– mówi Robert Gajda, zastępca prezesa zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. NFOŚiGW realizuje program we współpracy z wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) i pod nadzorem Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

Jak wykazały kontrole, część wykonawców przed reformą programu działała w sposób umyślny na szkodę właścicieli domów – np. pobierała z programu zaliczki, ale nie wykonała prac. W takich przypadkach odpowiedzialność spada na beneficjenta programu, mimo że sam został oszukany. Dzięki projektowanym przepisom, będzie można pomóc tym beneficjentom.

W starym programie akceptowano wnioski niemal automatycznie i wypłacano pieniądze bez rzetelnej weryfikacji. Nieprawidłowości były poważne i systemowe. Najczęstsze problemy to:

• fikcyjne faktury i nieistniejące prace termomodernizacyjne,

• zawyżanie kosztów na fakturach, aby maksymalizować zwrot dotacji,

• brak rzeczywistego nadzoru nad jakością wykonanych prac,

• brak wykonania prac pomimo podjętej zaliczki,

• nieprawidłowe realizacje umów,

• wymienianie samego „kopciucha”, bez ocieplenia, co kończyło się „rachunkami grozy”.

WFOŚiGW mają prawo do kontroli i wstrzymania wypłaty środków w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. Wszelkie odstępstwa od zasad, np. zawyżanie kosztów na fakturach, uznawanie kosztów niekwalifikowalnych, przymykanie oka na błędy wykonawców, mogłoby spowodować, że w przyszłości to beneficjent musiałby zwracać dotacje

Konieczność uzyskania dodatkowych wyjaśnień wydłuża także proces oceny i wypłaty środków. Jest to jednak działanie niezbędne z punktu widzenia gospodarności, chroniące interes ludzi składających wnioski o dotacje. Odmowa wypłaty w takich sytuacjach mogłaby skutkować koniecznością zwrotu wcześniej wypłaconej zaliczki. Dlatego WFOŚiGW umożliwiają wielokrotne uzupełnianie dokumentacji, działając w interesie beneficjentów i zgodnie z zasadą racjonalnego wydatkowania środków publicznych. Beneficjenci otrzymują zazwyczaj 1–2 wezwania do uzupełnienia dokumentów. Zdarzają się przypadki wymagające 3–6, a nawet więcej interwencji, co wynika z faktu, że przekazane korekty nadal zawierają błędy.

Na koniec września w bazie danych NFOŚiGW dotyczącej zgłoszeń o postępowaniach organów ścigania, UOKiK oraz nadużyciach finansowych zarejestrowano już 477 spraw – a liczba nowych zgłoszeń stale rośnie. Zawiadomienia trafiały zarówno od WFOŚiGW, jak
i samych beneficjentów.

Informacje na stronie: https://www.gov.pl/web/nfosigw/czyste-powietrze--lepsza-ochrona-beneficjentow-bezpieczne-finansowanie2

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie